سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )
476
تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )
قد طال ما اكلوا دهرا و ما شربوا * فاصبحوا بعد طول الأكل قد أكلوا « 1 » ( 1 ) متوكل با شنيدن اين اشعار به قدرى گريست كه محاسنش از اشك چشمانش تر شد و حاضران در مجلس همه گريه كردند و دستور داد تا چهار هزار درهم ( وامى كه داشت ) بپردازند سپس او را محترمانه به منزلش بازگرداند . ( 2 ) يحيى بن هبيره ، مىگويد : فقها در نزد متوكل راجع به سر تراشيدن حضرت آدم گفتگو كردند ، متوكل گفت : به دنبال على بن محمد بن على الرّضا بفرستيد و او را بياوريد ، وقتى كه آمد ، از او پرسيدند ، فرمود : « پدرم از قول جدّم و او از پدرش و از جدّش به نقل از پدرش فرمود : خداوند به جبرئيل دستور داد تا ياقوتى از ياقوتهاى بهشتى را به زمين نازل كند ، جبرئيل نازل كرد و او ياقوت را به سر آدم كشيد ، موهاى سر آدم ريخت و تا آن جايى كه آن ياقوت نور افشانى مىكرد ، حرم خدا گرديد . » اين مضمون در روايت مرفوعى تا رسول خدا ( ص ) نيز نقل شده است . ( 3 ) وفات على الهادى عليه السلام على بن محمد بن على بن موسى الرّضا ( ع ) در ماه جمادى الآخر سال دويست و پنجاه و چهار در سامرّاء از دنيا رفت و تولد آن حضرت نيز در ماه رجب سال دويست و چهارده بوده است و در روز وفات ، چهل سال داشت و وفات وى در زمان معتزّ باللّه بود و در سامرّاء دفن شد ، بعضى ( از دانشمندان اهل سنت و تمام علماى شيعه ) گفتهاند كه آن حضرت به وسيلهء زهر به شهادت رسيد .
--> ( 1 ) روى قلههاى كوهها در حالى كه مردان قوى پنجه از آنها پاسدارى مىكردند روزگار مىگذراندند . اما هيچ راه چارهاى آنها را سود نبخشيد ، پس از عزت و شوكت از آن مقام و مرتبت پايين كشيده شدند و در گودال قبر نهاده شدند ، چه بد جايگاهى فرود آمدند ! پس از آن كه مدفون شدند ، فريادزنندهاى آنان را ندا داد : كجايند خانوادهها ، افسرها و زيورها ؟ ! كجايند آنها كه در ناز و نعمت بودند و پردهها و پشهبندها را مىآويختند ؟ ! قبر به زبان فصيح دربارهء آنها - موقع گرفتارى و بد حالى آنها - مىگويد : بر روى آن چهرهها و روى آن بدنها ميدان نبرد كرمهاست ! در طول روزگاران خوردند و آشاميدند ، اما پس از مدتى خوردن ، خود خوراك ( مار و مور ) گشتند !